Monumenten en Heusdens Erfgoed: Vlijmen, Burgemeester van der Venstraat 33-35

Omstreeks 1888 veranderde de woonomgeving ingrijpend met de aanleg van de spoorlijn Lage Zwaluwe-’s-Hertogenbosch die de Heistraat doorsneed. In deze straat werd een spoorwegovergang aangelegd en kwam er een toegangsweg naar het stationsemplacement. In 1960 werd de overweg opgeheven ten gevolge van de aanleg van een tweebaansweg, De Maasroute, en werd de Burgemeester van der Venstraat een doodlopende straat. Vóór de spoorwegovergang, aan de oostzijde van de straat, stonden de woningen die we nu kennen als 33 en 35. Deze panden werden respectievelijk in 1878 en 1871 als boerderijen gebouwd door erfgenamen van landbouwer Adrianus Thomas Kuijs (1768-1855). Zijn kleindochter Petronella Kuijs (1859-1929) en haar echtgenoot Adrianus Heesbeen (1855-1935), bouwden in 1916 het voorhuis van 35 en verbouwden de woning 33 in 1924.

Bouwstijl 33
De eenlaagse woning heeft een mansardedak en is gedekt met blauw gesmoorde dakpannen van het type tuile-du-nord. De gevelpannen zijn in de specie gelegd op een uitkraging van de gevel, gevormd door twee steenlagen en ondersteund door een muizentand. De gevel is opgetrokken uit hardgrauw bakstenen in kruisverband en afgewerkt met een lintvoeg. Boven de vensters bevinden zich uitwaaierende strekken van anderhalve steen hoog. De vensters zijn uitgevoerd als T-ramen met gedeelde bovenlichten. Aan de onderzijde is de gevel voorzien van een gecementeerde plint. De toegang van de woning was aanvankelijk via de voordeur in de gang tussen beide woningen. De voordeur is nu een vast paneel. De ingang van beide woningen bevindt zich thans in de linker zijgevel.

Bouwstijl 35
In 1916 verleende de gemeente Vlijmen een vergunning om de bestaande woning aan de straatzijde te verlengen met een voorhuis van 5,25 meter, bestemd als ‘kruidenierswinkel met verloflokaal’. Hierdoor kreeg de voorgevel twee ingangsdeuren. In 1975 is de voorgevel vernieuwd, nadat het pand zijn winkelbestemming had verloren en de woningen samengevoegd zijn. De twee ingangsdeuren zijn toen vervangen door twee smallere vensters. Het eenlaagse pand heeft een zadeldak, waarvan de nok haaks op de straat staat, en is sinds 1970 gedekt met blauw gesmoorde dakpannen van het type Verbeterde Holle. Het dak is voorzien van een houten geveloverstek. De gevel is opgetrokken uit roodbruine bakstenen in kruisverband. In 1990 is het voegwerk vernieuwd met een witte knipvoeg. De vensters zijn uitgevoerd als schuiframen met drieruits bovenlichten. Het kozijnhout van de vensters heeft velling en bewerkte binnenhoeken. Boven de vensters bevinden zich getoogde rollagen van lichtgroen geglazuurde stenen, met boogvelden die zijn gevuld met halve stenen. Naast de rollagen zijn sierankers aangebracht. Aan de onderzijde is de gevel afgewerkt met een gecementeerde plint.

De winkel op 35 Zoals hierboven omschreven werd het voorhuis ingericht als ‘winkel en proeflokaal’, waarbij Petronella Heesbeen-Kuijs de drijvende kracht was. De klanten van het proeflokaal, of de herberg, waren voornamelijk voerlieden die met paard en wagen hun vracht naar het nabijgelegen spoorwegstation brachten. Voor de herberg stond een houten paardenkrib en aan de gevel hing een bord met het opschrift: ‘SPOORZICHT KOFFIEHUIS’. De winkel kende in de loop der tijd verschillende bestemmingen. Aanvankelijk betrof het een snoep- en kruidenierswinkel, gecombineerd met de verkoop van textiel en manufacturen. Omstreeks 1930 werden de winkel en de herberg overgenomen door dochter Nellie van Buul-Heesbeen (1902–1977), gehuwd met mandenfabrikant Jan van Buul (1901–1939). Zij stopte al snel met het café en de ruimte werd woongedeelte. De winkel zette zij voort. Nellie verkocht er niet alleen kruidenierswaren, maar ook textiel, breiwol, klompen, lijkwaden en andere goederen. In 1949 vond in het Patronaat van Vlijmen de Middenstandstentoonstelling VLIJMITO plaats, waar Nellie met twee stands vertegenwoordigd was: één voor kruidenierswaren en één voor textiel. In 1962 werd de winkel overgenomen door dochter Leny (1937), gehuwd met Tiny van der Sanden (1935-1988). Leny beëindigde haar winkelactiviteiten in 1969.