Monumenten in Heusden: Oudheusdensestraat 5, ‘Den Oranienboom’
Zoals op de gevelsteen staat aangegeven dateert de woning uit 1619. Gebouwd door Henrik Lappe in de ‘Nieuwstad’, de zuidelijke stadsuitbreiding na de aanleg van de wallen tussen 1613 en 1620. Lappe kocht het perceel grond vanaf de Demer tot aan de wal. In 1633 werd het pand door Hans Peters bewoond en die het de naam gaf "Den Oranienboom".
Een actuele naam ten tijde van de 80-jarige oorlog, die toen woedde. In de loop der eeuwen wisselde het pand enkele malen van eigenaar. In 1781 werd het pand voor 315 gulden verkocht aan meester-smid Adriaen van Helvoort. Het pand blijft dan meer dan 200 jaar een smederij met: o.a. Petrus van Helvoort (na 1830), Maria van Helvoort (na 1866), Willem de Grauw (na 1873), Hendrikus de Gouw (na 1887), Albertus de Gouw (na 1897), Petrus van Beers (na 1908) en Harrie van Beers (na 1939). In 1873 werd achter de woning door Willem de Grauw een smidswerkplaats aangebouwd. De travaille of hoefstal stond toen nog voor het huis op straat. Lange tijd heeft het ernaast gelegen pand nr. 7 ertoe behoord als woonhuis en winkel voor haarden, kachels en rijwielen. Tot 1989 was het smederij en vanaf 2003 werd het totaal vervallen en dakloze pand, nu Rijksmonument 22063, door Kees Savelkouls (1946-2017) en Wilma van den Hurk (1946- )gerestaureerd en kreeg het een bijzondere woonbestemming.
Het tweelaagse langshuis heeft een zadeldak met dakschilden en de nok ligt loodrecht ten opzichte van de straat. Het dak is gedekt met rode terracotta dakpannen, type Oud-Hollands. Aan de straatzijde heeft het dakschild een klein vierpansdakraam en een dakkapel, dat tijdens de restauratie is toegevoegd.
De lijstgevel is ‘op de vlucht’ gebouwd met handvorm bakstenen en daarna met een cementpap gecementeerd en lichtgeel geschilderd. Een lijstgevel is een gevel die wordt beëindigd door een over de hele breedte doorgaande kroonlijst . In de kroonlijst bevindt zich een bakgoot. Onder de kroonlijst is een gepleisterde band van een meter hoogte. In de gevel zijn in twee lagen elk drie gesmede muurankers.
Op de verdieping bevinden zich twee kruiskozijnen, die niet oorspronkelijk zijn. Het ondergedeelte heeft twee vierruits draairamen met opgeklampte luiken. In het bovengedeelte is elk raam gevuld met 42 glasplaatjes, in lood gezet. Bijzonder is dat elk raam twee windijzers heeft, die aan het raam zijn vastgezet met opgerold bindlood.
Op de begane grond is een zesruits schuifraam en een bedrijfsdeurenpui waar op de bovendorpel de naam van het huis is geschilderd. De ingang voor de vroegere werkplaats heeft twee hardhouten glasdeuren en zij- en bovenlichten. De glasdeuren hebben smeedijzeren siertralies. De 60 centimeter hoge plint is donker grijs geschilderd. De stoep bestaat gedeeltelijk uit hardsteen, maar bij de deuringang uit gele straatstenen. Op de stoep staat een 17eeeuwse stoeppaal in renaissance stijl met voluten, rolwerk, diamantkoppen, ring en wapenschild.
Bart Beaard
Begin de dag met het nieuws uit je gemeente met de gratis Nieuwsbrief. KLIK HIER en meld je aan. Aanvoerder van het lokale nieuws.
< Kijk hier voor agenda
< Volg HeusdenNieuws ook via Facebook
< Wist u dat wij iedere morgen meer dan 5200 nieuwsbrieven verzenden
< Wist u dat wij iedere dag meer dan 10.000 bezoekers hebben op onze website
< Adverteren op Heusden.Nieuws.nl stuur een mail
