Beslag op woning mag verkoop niet onnodig blokkeren

De zaak draait om een echtpaar met een schuld van bijna 971.000 euro aan een bank. Als zekerheid voor de terugbetaling heeft deze bank een eerste hypotheekrecht op hun woning. Maar ook een andere schuldeiser heeft nog ruim 90.000 euro tegoed van het echtpaar. Om betaling van deze vordering veilig te stellen, laat deze schuldeiser in september 2024 conservatoir beslag leggen op de woning.

Onherroepelijke volmacht
Het echtpaar had de bank echter een onherroepelijke volmacht gegeven om de woning te verkopen. De woning werd in eerste instantie getaxeerd op 1 miljoen euro, maar het bleek lastig een koper te vinden. Na een verkoopperiode van ruim drie jaar werd de woning uiteindelijk verkocht voor 875.000 euro.

De eigendomsoverdracht van de woning stond gepland voor 31 augustus 2026. Maar omdat de beslaglegger op dat moment weigerde mee te werken, kon de levering van de woning aan de koper niet doorgaan. De bank stapte daarop naar de voorzieningenrechter en stelde dat de andere schuldeiser geen redelijk belang had bij het handhaven van het beslag. De opbrengst van de verkoop van de woning was immers al niet voldoende om de hypotheekschuld aan de bank af te lossen.

Eerste hypotheekhouder
Bij de verdeling van een verkoopopbrengst hebben hypotheekhouders in beginsel voorrang boven gewone beslagleggers. De bank had eerste hypotheekhouder dus een sterkere positie dan de andere schuldeiser. Daarnaast zat er nog een tweede hypotheekrecht op de woning ten gunste van de Staat, ingeschreven voor 300.000 euro. De andere schuldeiser zou daarom zelfs bij verkoop voor de getaxeerde waarde van 1 miljoen euro niets ontvangen.

De andere schuldeiser betwistte deze omstandigheden niet en erkende tijdens de zitting ook dat het geen nut had om het beslag te handhaven als de volledige opbrengst naar schuldeisers met een hogere rang zou gaan. De voorzieningenrechter acht het eveneens zeer aannemelijk dat de andere schuldeiser geen betaling uit de verkoopopbrengst kan verwachten. Daarmee ontbreekt volgens de rechter een te respecteren belang bij voortzetting van het beslag. Bovendien is enige spoed noodzakelijk, omdat de kopers de bank inmiddels al in gebreke hebben gesteld. Bij niet tijdige levering van de woning kunnen de kopers de koopovereenkomst van de woning laten  Een eventuele executieveiling zou waarschijnlijk extra kosten en een lagere opbrengst opleveren.

De rechter oordeelt daarom dat de schuldeiser de onderhandse verkoop moet toestaan en binnen 24 uur na betekening van het vonnis kosteloos moet meewerken aan de opheffing en doorhaling van het beslag. Als deze partij dat weigert, treedt het vonnis in de plaats van de benodigde medewerking. Verder moet de schuldeiser ruim 2.250 euro aan proceskosten betalen. Dit oordeel laat zien dat een schuldeiser niet onder alle omstandigheden aan een beslag kan vasthouden. Een beslag is bedoeld om verhaal van een vordering mogelijk te maken, niet om een verkoop zonder redelijk belang te blokkeren.