Expositie in de bibliotheek van Drunen over de bevrijding in 1944 en wederopbouw

Vooral het centrum van Drunen was onherkenbaar veranderd in een ruïne. De kerk met de daarnaast gelegen pastorie en liefdesgesticht waren volledig verwoest. Aan de overkant van de straat meerdere huizen en boerderijen onherstelbaar beschadigd. Niet anders was het in Nieuwkuijk, aan de Nieuwkuijksestraat, rondom de kerk waren de verwoestingen enorm en leek het één grote puinhoop van stenen. Vielen in eerste instantie de verwoestingen in Vlijmen mee, enige maanden na de bevrijding zorgde het neerstorten van meerdere V1's in het dorp voor veel slachtoffers en werden tientallen huizen en boerderijen totaal van de aardbodem weggeveegd. Vooral rond De Akker en Akkerstraat waren de gevolgen vreselijk, geen huis stond meer overeind. Ook in Herpt, Bokhoven en Heusden werden veel boerderijen en huizen verwoest door oorlogshandelingen. Vooral het opblazen van het monumentale stadhuis van Heusden, met 134 burgerslachtoffers, was een ware ramp voor de vestingstad. Hier hield het oorlogsgeweld pas op 5 mei 1945 op, toen voor geheel Nederland de wapenstilstand werd afgekondigd. Direct nadat in de Oostelijke Langstraat de bezetter was verdreven, werden Wederopbouwbureau's opgericht en werd de bouw van noodvoorzieningen voortvarend ter hand genomen. Materialen waren schaars, maar de vele verwoeste gebouwen leverden voldoende stenen en hout om de eerste woningnood te lenigen. Glas was niet verkrijgbaar, dit betekende ramen dicht spijkeren met houten planken. De winter stond tenslotte voor de deur.

Na 5 mei 1945, toen er ook weer contact mogelijk was met het Nederland van boven de rivieren, kwam de hulp op gang georganiseerd door de HARK (Hulp Aktie Rode Kruis). In het kader van "Noord helpt Zuid'' werden veel goederen, maar met name huishoudelijke artikelen, afkomstig uit meerdere plaatsen boven de grote rivieren, per schip vervoerd naar Heusden en vandaar verdeeld onder de hulpbehoevenden in de verschillende dorpen. Ook kwamen er mondjesmaat meer bouwmaterialen beschikbaar en kon de wederopbouw echt van start. Ramen konden weer glasdicht worden gemaakt met gevorderd tuindersglas. In Vlijmen bedachten slimme mandenmakers een concept om van wilgentenen matten noodwoningen te bouwen. Tientallen zijn er hiervan neergezet in Vlijmen, Nieuwkuijk en Den Bosch. Er is er nog één van over in de Akkerstraat, onder de naam "Nooitgedacht".

Ook in Drunen kwam de bouw van noodwoningen snel op gang. Langs de Schoolstraat werden er daarvan meerdere gebouwd. Tot verdriet van de grondeigenaren, die niet zonder slag of stoot genegen waren daarvoor grond af te staan. De samenhang, ontstaan in de oorlogsjaren en bij de bevrijding werd hier al snel weer vergeten. Voor de wederopbouw van de verwoeste boerderijen werd een speciaal bureau opgericht , het "Bureau voor Wederopbouw Boerderijen". Hierbij was het van belang te weten, dat de regering een herbouwplicht voor boerderijen had uitgevaardigd met het doel de voedselvoorziening snel weer op gang te brengen. Bijna alle boerderijen zijn onder het gezag van genoemd bureau weer opgebouwd. Subsidies van het rijk tot wel 75 % zorgden ervoor, dat de meeste boeren er een prachtige, toen moderne boerderij, voor terugkregen. Ook de vele verwoeste kerken konden rekenen op een ruime wederopbouwsubsidie in het kader van de Wet Herstel Oorlogsschade.

Omdat hierbij de bezuinigingen een belangrijke rol speelden, werd geen geld verstrekt voor de opbouw van de kerktorens. Deze opbouw geschiedde meestal met geld opgebracht door de parochianen zelf. Pas in 1949 is er sprake van definitieve wederopbouw in de vorm van nieuwe straten en woonwijken.

Over de bevrijding en wederopbouw in de Oostelijke Langstraat organiseert de Heemkundekring een foto expositie in de Bibliotheek van Drunen vanaf 1 oktober. Openingstijden van de expositie zijn gelijk aan de openingstijden van de bibliotheek. U moet zeker eens gaan kijken.

Begin de dag met het nieuws uit je gemeente met de gratis Nieuwsbrief. KLIK HIER en meld je aan.