Fascinerende expositie in de Cultuurtoren Honsoirde

Kunstkenner Harrie, samensteller van deze expositie en voormalig binnenhuisadviseur, was in zijn werkzame leven ambachtelijk, praktisch en vooral eigentijds bezig. Maandelijks waren er in zijn Vughtse zaak wisselende collecties en exposities. Mommersteeg is een gevoelsmens, maar zonder dat dat afdoet aan zijn krachtdadigheid, blijkens zijn antwoord op de vraag waarom hij juist deze drie kunstenaars wilde laten exposeren: “Ik hoop dat de afwisseling van harde en zachte materialen iets bij de mensen teweegbrengt, want in beide kun je jezelf herkennen, beide kunnen je aanspreken.”

Sierlijk versus markant
Philo Wagner (1945) is in 2015 overleden, maar haar werk leeft voort in musea en galeries. Haar magnifieke overlijdenscollage heeft ze zelf samengesteld, in minimale oplage. Harry ontving zo’n handgemaakte collage uit handen van haar partner Pieter Buijs, enkele weken vóór haar overlijden. Na haar overlijden is de collage gedrukt en verspreid.

Nadat Wagner was afgestudeerd aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht creëerde zij een uitgebreide verzameling van beelden, wandkleden, schilderijen en collages, vaak samengesteld uit hergebruikt materiaal, zoals stukjes stof, steentjes of houtsnippers. Soms voorzag ze haar werken van treffende, eigen (onder pseudoniem) teksten óf die van anderen, zoals het gedicht van de Zuid-Afrikaanse Elisabeth Eijbers. Woorden, gedichten, ze intrigeerden haar en zetten haar zelfs aan om brieven in te pakken en tot een kunstwerk te maken. Haar teksten schilderde of schreef ze in haar eigen, markante handschrift, waarvoor haar eerdere, sierlijke handschrift na haar opleiding had moeten wijken. Mogelijk ging ze over op de bijna kalligrafische blokletters, omdat ze passen bij de signatuur die ze gaandeweg ontwikkelde: intelligent, mysterieus, ja, soms moeilijk te doorgronden, onder andere door de symboliek in haar werken.

In 2009 werd Philo’s fraai vormgegeven boek uitgegeven: Ich Schwimme , opgedragen aan haar overleden grote liefde Willem Wagner. Dit boek, vond de Stichting Cultuurfonds ’s-Hertogenbosch, bevat niet alleen tal van haar kunstwerken, maar maakt ze ook begrijpelijker en toegankelijker.

Koorddansen met schoonheid
Van een geheel andere orde zijn de glasobjecten van Thea Figee (1952). De Utrechtse kunstenaar en kunstcriticus is vanaf 1984 schilder en graficus, na haar afstuderen aan de kunstacademie. Sinds 1999 werkt ze met glas.

Het is fascinerend te zien hoe zij haar ontwerpen in geblazen glasobjecten tot leven laat komen. De afbeeldingen die in het boek over haar: Schilderen met glas over Thea Figee (2005) en haar kunstobjecten te bewonderen zijn, zijn van een grote schoonheid. We lezen daarin dat het “…decoratieve van de objecten bij Figee een bijproduct is, het is niet het doel. Ze is geen vormgever en haar stukken zijn geen ‘design’. Ook vertrekt haar werk niet vanuit het ambachtelijke. De liefde voor het glas zelf als materiaal verliest het bij haar ontegenzeggelijk van wat glas kan doen voor het zichtbaar maken van haar inspiratie.”

Elders lezen we: ”Met glas werken is koorddansen met schoonheid en dat is een flinke uitdaging. Haar objecten worden geblazen naar zeer gedetailleerde schetsen, die door sommige verzamelaars zelfs als extra kunstwerk worden gezien.”

“De unica zijn vazen, kommen of schalen. Het zijn de sobere vormen waarvan Figee houdt en waarmee ze haar schilderachtige verhaal vertelt. Titels bij haar werken verwijzen naar odes aan de zon, een herfstlucht, een stromende rivier en het steeds veranderende wateroppervlak met al zijn groenen, het mooiste rood in een regenplas op gebarsten aarde.” Werk van Figee is in verschillende particuliere, bedrijfs- en museale collecties opgenomen.

Tammekastanjepeulenweefseltje
Ter gelegenheid van Joep Arons’ 90^everjaardag op 12 september 2021 heeft haar dochter Odeke Frenken een boek over haar weefcarrière samengesteld en vormgegeven: Joep Arons 90 jaar. We zien en lezen hierin over haar ontwikkeling en groei van haar leven met weven.

Het beeldmateriaal in het boek toont de grote veelzijdigheid van deze kunstenares, zoals de stoffen die ze heeft geweven, bijvoorbeeld voor haar huwelijksjurk, voor kimono’s, (capu)shwals, colberts en omslagdoeken. De kleurensamenstelling en de figuren in haar wandkleden, tapijten en dekens zijn niet alleen een lust voor het oog, ze spreken ook een eigen taal. Sommige objecten krijgen een naam van de maakster, zoals het ‘Hittegolfproduct voor Frauke, een tammekastanjepeulenweefseltje’. Andere zijn naamloos, maar kunnen de fantasie van de kijker tot ongekende hoogte prikkelen. Bijzonder is een opdracht die ze eens heeft uitgevoerd voor een grote opera: het materiaal om de stof voor de kleding van de zangers te weven bestond uit plastic boterhamzakjes, vertelt Harrie Mommersteeg.

Arons leerde het weversvak vanaf 1957 bij de Tissandere Marguérite en Marcel Visse van Lo Mestierau in Les Baux de Provence. Begin jaren 70 volgde ze lessen in bindingsleer op de avondacademie AIVE in Eindhoven. Vanaf 1993 werkt ze samen met ontwerper Marjolein Keijsper.

Drie fascinerende kunstenaars, schitterende kunstwerken, te zien in de Cultuurtoren Honsoirde, bij de abdij Mariënkroon in Nieuwkuijk. Daar liggen ook alle drie de kunstboeken ter inzage.

Tekst en redactie: Dimph Vos Foto glasobject: Thea Figee