In de komende maanden zal de inundatiesluis in de Oude Maas en in de Elshoutse Zeedijk bij Doeveren gerestaureerd worden. In deze artikelenreeks zullen we in regelmatig meer informatie over het militaire verdedigingswerk verschaffen. Het werk heeft een bijdrage geleverd aan de verdediging van Heusden.
Plattegrond van de schans met aan de rechterzijde de inundatiesluis. In de schans is het rode blokje het kruitmagazijn en groen is de hoofdwal. Blauw is de natte gracht en de Oude Maas
De sluis is in het verleden belangrijk geweest om het gebied ten zuiden van de vesting Heusden te kunnen inunderen (onder water zetten). Bij Hedikhuizen werd water uit de Hedikhuizense Maas in het gebied gelaten. Bij de sluis van Doeveren werd het water op het gewenste peil gehouden. Ter verdediging van de sluis en de Elshoutse Zeedijk was tussen de sluis en de kern Doeveren een schans aangelegd. In militaire termen heette dat gebied: ‘Het Werk achter de Doeverse sluis’.
Vanaf het begin van de 16eeeuw is er op deze plaats al een blokhuis, later aangeduid als schans, ter bescherming van de duikersluis uit ca. 1425. Na de verovering door de Spaanse troepen in 1589 en de herovering door Prins Maurits is de schans veranderd om een bijdrage te kunnen leveren aan de verdediging van de vesting Heusden. In de periode 1740-1750 is de schans versterkt. In 1831 is de inmiddels in verval geraakte schans hersteld en van een militaire bezetting voorzien. In 1861 is het geheel vernieuwd en heeft het een zeshoekige vorm gekregen met aan de zuid- en westzijde een omliggende natte gracht van 12 m breedte. Om het andere gedeelte is de Oude Maas gelegen. De Doeverense kerk op het binnenplein is verwijderd en op deze plaats is een kruitmagazijn van 10x5 meter met werkplaats gebouwd. In het kruitmagazijn was 2300 kg buskruit opgeslagen. De Doeversche Dijk liep door de schans.
De schans had een 6 meter hoge hoofdwal waarachter voor de beschieting op de Elshoutse Zeedijk drie kanonnen waren opgesteld op barbetten of geschutbanken. De personele bezetting aan infanteristen, artilleristen en mineurs bedroeg 137 manschappen.
In 1886 is het werk geclassificeerd tot geen klasse. In 1910 is het beheer van de schans overgegaan naar Dienst Domeinen en in 1926 is het vestingwerk opgeheven. In de raadsvergadering van 29 juni 1932 heeft de toenmalige Gemeente Drongelen, Meeuwen, Eethen en Genderen besloten het vestingwerk van de Ontvanger der Registratie te Werkendam te kopen. Als object in het kader van de Werkverschaffing is alles afgebroken en is het landbouwgebied geworden. Lange tijd is de brug aan de Doeverense zijde nog aanwezig geweest maar met de ruilverkaveling in de 70’-er jaren is alles verdwenen.
Bart Beaard
Begin de dag met het nieuws uit je gemeente met de gratis Nieuwsbrief. KLIK HIER en meld je aan. Aanvoerder van het lokale nieuws. < Kijk hier voor agenda
< Volg HeusdenNieuws ook via Facebook
< Wist u dat wij iedere morgen bijna 3250 nieuwsbrieven verzenden
< Wist u dat wij iedere dag meer dan 10.000 bezoekers hebben op onze website
< Adverteren op Heusden.Nieuws.nl stuur een mail