Monumenten in Heusden: Langgevelboerderij ‘De Kikvors’ met hopschuur
14 dec 2022, 12:19 • Nieuws
Nico de Bonth
Omstreeks 1825 bouwde Willem Willemszoon Mommersteeg (1772-1860), getrouwd met Helena Eekels, de langgevelboerderij op het einde van de Meliestraat in Vlijmen. In de periode 1822-1850 was hij burgemeester van Vlijmen. Willems echtgenote overleed op 25.12.1835. Petrus Mommersteeg, zoon van Willems broer Machiel, trouwde op 18.5.1836 met Maria de Zeeuw en het echtpaar ging bij oom Willem inwonen.
In 1854 kochten Petrus en Maria ‘De Kikvors’. De naam heeft mogelijk te maken met de sloot die om het perceel lag. Toen Louis Mommersteeg, zoon van Petrus, en Bernardine van Zuylen in 1894 trouwden gingen ook zij in dit stamhuis wonen.
Luchtfoto van De Kikvors in 1952. De poortpilasters hebben het opschift ‘DE HOP’ en ‘BEL’. Achter de rechtermuur heeft de hopschuur gestaan
De boerderij
De boerderij, Rijksmonument 37872, is gebouwd in de stijl van een Kempische langgevelboerderij: rechthoekig, waarbij voorhuis, stal en schuur aan elkaar zijn gebouwd en de deuren geplaatst zijn in de lange gevels. De hogere schuurdeur was in de korte gevel, omdat er wagens doorheen moesten kunnen rijden. De buitenmuren werden geheel uit baksteen opgetrokken, zodat deze de dragende functie van het ankerbalkengebint overnamen en er geen gebintstijlen nodig waren. Het dak was aanvankelijk rietgedekt, maar in fasen gedekt met dakpannen, blauw gesmoorde, type Verbeterde Holle. Aan de straatzijde heeft het pand een viertal schuifvensters met luiken en een fraai gedetailleerde voordeur. De vensters hebben rondboogramen, met versierde driehoeken, waaierzwikken genaamd. Ook twee ronde ramen, op voormalige stal- en schuurgedeelte. Langs de witte gefacetteerde en gepleisterde voorgevel is een hardstenen stoep met zeven hardstenen stoeppalen met zwarte motieven en sierkettingen hangen er tussen.
De boerderij, Rijksmonument 37872, is gebouwd in de stijl van een Kempische langgevelboerderij: rechthoekig, waarbij voorhuis, stal en schuur aan elkaar zijn gebouwd en de deuren geplaatst zijn in de lange gevels. De hogere schuurdeur was in de korte gevel, omdat er wagens doorheen moesten kunnen rijden. De buitenmuren werden geheel uit baksteen opgetrokken, zodat deze de dragende functie van het ankerbalkengebint overnamen en er geen gebintstijlen nodig waren. Het dak was aanvankelijk rietgedekt, maar in fasen gedekt met dakpannen, blauw gesmoorde, type Verbeterde Holle. Aan de straatzijde heeft het pand een viertal schuifvensters met luiken en een fraai gedetailleerde voordeur. De vensters hebben rondboogramen, met versierde driehoeken, waaierzwikken genaamd. Ook twee ronde ramen, op voormalige stal- en schuurgedeelte. Langs de witte gefacetteerde en gepleisterde voorgevel is een hardstenen stoep met zeven hardstenen stoeppalen met zwarte motieven en sierkettingen hangen er tussen.
De hopschuur
Petrus Mommersteeg (1806-1885) was met zijn zonen Michiel (1839-1908) en Louis (1849-1930) hophandelaar en de omvangrijke handel werd gedreven vanuit ‘De Kikvors’. Voor de handel werd omstreeks 1880 een hopschuur van 15x10 meter gebouwd. In deze schuur bevonden zich de eesten: ruimten met een lattenbodem, met openingen als droogvloer voor de hopbellen. Ook konden de hopbellen er gesolferd of gezwaveld worden d.m.v. zwavelverbranding. De hop werd dan blanker en langer houdbaar. Bij het afnemen van de hopteelt in het begin van de 20steeeuw verdween ook de functie van deze hopschuur en werd daarom kort voor de oorlog afgebroken.
Petrus Mommersteeg (1806-1885) was met zijn zonen Michiel (1839-1908) en Louis (1849-1930) hophandelaar en de omvangrijke handel werd gedreven vanuit ‘De Kikvors’. Voor de handel werd omstreeks 1880 een hopschuur van 15x10 meter gebouwd. In deze schuur bevonden zich de eesten: ruimten met een lattenbodem, met openingen als droogvloer voor de hopbellen. Ook konden de hopbellen er gesolferd of gezwaveld worden d.m.v. zwavelverbranding. De hop werd dan blanker en langer houdbaar. Bij het afnemen van de hopteelt in het begin van de 20steeeuw verdween ook de functie van deze hopschuur en werd daarom kort voor de oorlog afgebroken.
De Meliestraat omstreeks 1915. Het hoge gebouw links is de hopschuur van de hophandelaren Mommersteeg. Rechts ‘Huize Meerlandt’ en ‘Huize De Melie’
Over de hophandel in zijn jeugdjaren schreef Henri Mommersteeg (1898-1969):
“In die tijd was er ook nog de hophandel. In grote balen (of hopzakken) kwamen de boeren in september de door hen geplukte hop brengen. In de hopschuur waren de eesten, waar de hop gedroogd werd. Ik zie de solferpijpen nog onder de eesten geplaatst worden en ’s-avonds aangestoken. De solferrook verspreidde zich dan in het gesloten vertrek en vond een uitweg door de hop die op de verdieping op de eestlatten lag. In de hopschuur stonden ook de persen waarmede ronde en vierkante balen met hop vast werden geperst.’
Bart Beaard
Begin de dag met het nieuws uit je gemeente met de gratis Nieuwsbrief.
en meld je aan. Aanvoerder van het lokale nieuws.
< Kijk
voor agenda
< Volg HeusdenNieuws ook via
< Wist u dat wij iedere morgen meer dan 4250 nieuwsbrieven verzenden
< Wist u dat wij iedere dag meer dan 10.000 bezoekers hebben op onze website
< Adverteren op Heusden.Nieuws.nl stuur een
Loading articles...
Loading
