Natuurmuseum Brabant genomineerd voor VriendenLoterij Museumprijs 2026

De nominatie is extra bijzonder, omdat niet alleen wordt gekeken wat er achter de schermen gebeurt, maar ook hoe musea bezoekers aanzetten tot duurzamer gedrag. Voor Natuurmuseum Brabant sluit het thema ‘het groene museum’ naadloos aan bij waar het al langer mee bezig is.

“Duurzaamheid zit in onze genen”, zegt directeur Fiona Zachariasse. “Als wetenschapsmuseum voelen we elke dag de urgentie van biodiversiteitsverlies en klimaatverandering. Met onze tentoonstellingen, zoals het gisteren geopende ‘GIGA: ontdek insecten zoals je ze nooit ziet’, willen we bezoekers niet alleen informeren, maar ook echt in beweging krijgen.”

Van gebouw tot tentoonstelling
Natuurmuseum Brabant werkt al jaren aan verduurzaming in de volle breedte. Tentoonstellingen worden steeds vaker circulair gebouwd, de collectie wordt gifvrij beheerd en in het Museumcafé staan zoveel mogelijk lokale en biologische producten op het menu.

Ook het monumentale museumgebouw is recent verduurzaamd. Met betere isolatie, minder elektriciteitsverbruik en een sterke vermindering van gasgebruik zet het museum opnieuw stappen richting een klimaatneutrale toekomst.

Bezoekers aanzetten tot duurzaam gedrag
Jaarlijks ontvangt Natuurmuseum Brabant meer dan 100.000 bezoekers, die actief worden gestimuleerd om duurzamer te leven. Voor het wetenschapsmuseum is het vooral belangrijk wat deze bezoekers meenemen naar huis.

In tentoonstellingen krijgen bezoekers concrete tips en ze ontdekken hoe kleine stappen kunnen leiden tot grotere verandering. Ze kunnen bijvoorbeeld deelnemen aan citizen science-onderzoek. Of wildcamera’s, bat detectors of verrekijkers lenen via hun uitleenservice om zelf de natuur in hun eigen omgeving te onderzoeken.

Ook nieuwe tentoonstellingen spelen in op duurzaamheid. In de onlangs geopende tentoonstelling ‘GIGA: ontdek insecten zoals je ze nooit ziet’ en toekomstige projecten staat niet alleen verwondering centraal, maar ook de vraag: wat kun je zélf doen om de biodiversiteit te versterken?

Rol in de regio
Het museum speelt daarnaast een belangrijke rol in natuur- en duurzaamheidseducatie in Midden-Brabant. In 2025 bereikten de educatieprogramma’s ruim 19.000 leerlingen.

Met de NDE-hub ondersteunt Natuurmuseum Brabant scholen en kinderopvang bij natuur- en duurzaamheidseducatie. Ook zet het in op het realiseren van groene schoolpleinen, professionalisering van leerkrachten en pedagogisch medewerkers, en het stimuleren van brede talentontwikkeling bij kinderen.

Natuurmuseum Brabant is de laatste jaren uitgegroeid tot een onmisbaar regionaal kennis- en steunpunt voor duurzaamheid en vergroening.

VriendenLoterij Museumprijs
De VriendenLoterij Museumprijs is een initiatief van het Cultuurfonds en de VriendenLoterij, in samenwerking met de Museumvereniging. De prijs bedraagt 100.000 euro en wordt jaarlijks toegekend aan een museum dat zich onderscheidt binnen een specifiek thema. Musea die dit jaar kans willen maken, moeten laten zien hoe ze duurzaamheid verankeren in de hele organisatie én in het publieksaanbod.

De komende maanden bezoekt de jury een selectie van zeven musea, waaronder Natuurmuseum Brabant. Uiteindelijk blijven er drie finalisten over. In het najaar mag het publiek stemmen wie de winnaar wordt van de VriendenLoterij Museumprijs 2026. De winnaar ontvangt 100.000 euro om diens museumdroom te realiseren.