Pilot: bijna één op de vier materialen in vaten voor ziekenhuisafval kan duurzamer worden verwerkt

Bijna één op de vier materialen in vaten voor specifiek ziekenhuisafval van het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) kan via een andere, minder milieubelastende afvalstroom worden verwerkt. Dat blijkt uit een pilot van het JBZ, Renewi en Sealed Cycle, waarbij voor het eerst met een slimme scanner inzicht is verkregen in deze afvalstroom.

De pilot bouwt voort op de inspanningen binnen het JBZ om afval steeds beter te scheiden. Met deze inzichten kunnen zorgprofessionals nog gerichter worden ondersteund om afval op de juiste manier te scheiden en zo de milieu-impact van zorg verder te verminderen.

De pilot sluit aan bij de landelijke campagne Zorg zonder Afval. Ook binnen het JBZ is deze week extra aandacht voor het verminderen en nog beter scheiden van afval.

Specifiek Ziekenhuisafval
Specifiek ziekenhuisafval (SZA) is afval dat vanwege besmettingsrisico’s of andere veiligheidsrisico’s apart moet worden ingezameld en verwerkt. Denk bijvoorbeeld aan weefselresten, bloedbuisjes, naaldencontainers, en materialen met niet-opgedroogd bloed. Dit afval gaat niet mee met het gewone restafval, maar wordt verzameld in speciale afgesloten vaten, apart vervoerd en verbrand. Omdat daar extra veiligheidsmaatregelen voor nodig zijn, leidt verwerking van SZA tot meer CO₂-uitstoot en hogere kosten. Het is daarom belangrijk dat alleen afval dat daadwerkelijk in een SZA-vat thuishoort, daarin terechtkomt.

Scanner maakte veilig onderzoek mogelijk
Tijdens de ruim twee maanden durende pilot registreerde een scanner bijna 4.000 weggegooide materialen in SZA-vaten op zes afdelingen in het JBZ, waaronder het operatiecentrum, de intensive care, verpleegafdelingen en laboratoria. Een camera boven het afvalvat legde vast welk materiaal werd weggegooid. Daardoor hoefde de inhoud van de vaten, die mogelijk besmet was of scherp materiaal bevatte, niet achteraf handmatig te worden onderzocht. 

Sealed Cycle en Renewi analyseerden de verzamelde beelden en verwerkten de resultaten in een dashboard. Op termijn kan kunstmatige intelligentie helpen om deze analyse automatisch uit te voeren.

Bijna één op de vier materialen hoort niet in SZA-vat
Uit de analyse blijkt dat 23 procent van de geregistreerde materialen niet in een SZA-vat thuishoort. Deze materialen kunnen via een andere, minder milieubelastende afvalstroom worden verwerkt.

Van deze materialen hoort 54 procent bij het restafval. Het gaat daarbij vooral om lege spuiten zonder naald, lege infuuszakken en handschoenen. Daarnaast kan 28 procent worden ingezameld als plastic afval, zoals plastic verpakkingen van medicijnen. Dertien procent bestaat uit glas, waaronder lege medicatieflesjes. De overige vijf procent bestaat onder meer uit harde kunststoffen en papier.

Samen werken aan duurzamere zorg
Binnen het JBZ werken medewerkers al jarenlang aan het verminderen en beter scheiden van afval. “Dankzij de inzet van onder meer het logistieke team en de groene ambassadeurs op afdelingen is afvalscheiding een vast onderdeel geworden van het dagelijks werk,” zegt Lieke Hettema, programmamanager Duurzaamheid bij het JBZ. “Deze pilot laat zien waar we een volgende stap kunnen zetten. Met deze inzichten kunnen we zorgprofessionals gerichter ondersteunen om afval nog beter te scheiden. Zo verminderen we samen de impact van onze zorg op het milieu en dragen we bij aan een gezonde leefomgeving en het gezondheidswelzijn van mensen in onze regio.”

“Wat deze pilot vooral laat zien, is hoe belangrijk inzicht is om echte verandering in gang te zetten,” zegt Naomi Landman, Chief Commercial Officer bij Renewi. Door precies te weten wat er in afvalstromen zit, kunnen ziekenhuizen gerichter verbeteren. Dat is waar wij het verschil maken: data vertalen naar concrete acties die zowel de milieu-impact als de kosten verlagen.”

Renewi en Sealed Cycle verkennen hoe deze aanpak verder kan worden uitgerold. Het doel is om ziekenhuizen structureel te helpen afvalstromen inzichtelijk te maken en de scheiding blijvend te verbeteren.