Marie van de Middelhaai: De Vlèèmese mert

Vlijmens meest ouderwetse boerin, Marie van de Middelhaai alias Marja Kivits deelt ook verhalen aan de lezers van Heusden.Nieuws. Marie van de Middelhaai treedt binnen en buiten de gemeente op met liedjes en verhalen van vroeger, in dialect.

Marie van de Middelhaai geeft 20 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd.

Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof.De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen.

De Vlèèmese mert
Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: de Vlèèmese mert, ’t is ’n hil vrij vertaoling van ’t Engels lieke: Scarborough Fair (dè betéket: de mert van Scarborough, dè is ’n plàòtske in Engeland). Ik schrééf ’t al 23 jaoren gelejen.

’t Is wir vèùrjaor en ’t zunneke schèènt aavetoe al z’n best. Lekker weer om nàòr de mert te gaon, de Vlèèmese mert wel te verstaon, op ‘t Plèèn. Ik gàò daor aalt hil gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) hénen. Lest hè’k er nog ’n pàòr *galgen vèùr óóns vaoder gehaold. En goei ók! Hij is er hil tevrejen mee. Nie mi van die aauwverwetse kleppen, nééje, ik heb medèèrn galgen vèùr ‘em gehàòld mi haoken die ge om de lussen van ‘ew broek kant dóén. Echt hil goei galgen! Dè is vaoderliefde, war.

Ik haol ók dikzat *sjet vèùr de sokken van m’n bruur want die slèt aalt de téèn d’rvan àòn d’n bóvekaant deur en èèges kan ie gin sokken stoppen. Óóns Marie wel, war, daor is ie dan wir góéd mee, m’n bruur. Ès ‘t ’n gróòt gat is, douw ik ‘nen èèrepel (vèùr de Hàòrstéég: ‘ne aarepel) in de téèn van de sok en stop ik er op los. Ja, ok wir medèèrn, want m’n bruur hi aalt ketóénen sokken, dus haol ik op de mert ketóénen sjet. È ge ketóénen sokken mi wollen sjet stopt, dan kredde nàò de waas ‘ne gróòte frut àòn ‘ewe sok, want dè akkedeert nie, war, wol mi ketóén. Om dàòrom haol ik spéciaol vèùr m’n bruur aalt ketóénen sjet. Dè is zusterliefde, war.

Daorbij kande mi de mééns van de mannefecturenkraom aalt hil gezelleg bùùrten. Dè’s ók hil wè wèèrd (vèùr de Hàòrstéég: waard) vèèn ik. Ja, ìk wéét ‘t, van bùùrten wéét ik wè van!

Bè de viskaar daor haol ik hil gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare)-n-’n viske, ’n lekkerbekske mi kruijen. Ik zè nóòt nie d’n énegste, want d’r stàò-j-om ’n uur of 12 aalt ’n goei lang rij. Ja, zun viske gàò-t-er bè alleman góéd in, zékers in de vaastetèèd bè ‘ne *vorsen bótteram. Wè gullie?

De Vlèèmese mert
Hé, gàòde mee nàòr de Vlèèmese mert
Daor is ‘we stúíver ’n dubbeltje wèèrd
’t Vlèèmese volk dè lópt er te hóòp
want d’r is van alles te kóòp

Grúúntes en frúít rèècht van ’t laand
’t Kan van de kraom mee in ‘ew maand
Bloemen en plaanten vèùr in ‘ew húís
Ja, op de mert vuuld’ ew èègen thúís

Boerekaas zó rèècht van ’t mes
In ’n pepierke en dan in ‘ew tes
Dan nàòr de kraom mi vorse vis
Dè’s ’t lekkerste wè d’r is

Vloerkedetjes en krintemik
It nie te véúl want dan worde te dik
Snuupkes in alleraande sórt
Laoi in ‘ew maand en gàò mer wir vórt

Lappen in alle maoten en kleur
Dik of dun te kust en te keur
Nàòlden, spelde, bèèndjes en zij
Haoken en óògen, van alles d’r bij

Aachter stàòn d’r nog wel wè kraom
Mer die hebben wijers gin naom
want d’r wordt op ’t huukske gebùùrt
totdè de klok ‘ew op húís àòn stuurt

Hé, gàòde mee nàòr de Vlèèmese mert
Daor is ‘we stúíver ’n dubbeltje wèèrd
’t Vlèèmese volk dè lópt er te hóòp
want d’r is van alles te kóòp

Woorden ùìt m’n woordeboek:
galgen = bretels
sjet = sajet, stopwol
vors = vers

Houdoe, war. Marie

Reageren?
Nassau Dwarsstraat 5
5251 KJ Vlijmen
Tel 073-5118524
E-mail [email protected]
Website  www.marievandemiddelhaai.nl

Lees hier nog meer over Marie van de Middelhaai