Vlijmens meest ouderwetse boerin, Marie van de Middelhaai alias Marja Kivits deelt ook verhalen aan de lezers van Heusden.Nieuws. Marie van de Middelhaai treedt binnen en buiten de gemeente op met liedjes en verhalen van vroeger, in dialect.
Marie van de Middelhaai geeft 20 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd.
Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof.De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen.
Ópen Mónementedaog 2027 Ditte jaor hemme hier vèùr de 24ste keer Ópen Mónementedaog
gehaauwen. ’t Is elk jaor ’n hil *bezwaai om genoeg vrijwillegers bij mekare te
krijgen om die daog góéd te kannen laoten verlóòpen. Ditte jaor hamme’t zwaor
want d’r víélen d’r ’n hil stel úít: d’r waren d’r mi vekaansie, d’r waren d’r
die ’n gróòt fîst han of aander dinger te dóén bè aander méénsen en d’r víélen
ók nog ‘es ók 5 zieken: d’n éne braak ’n béèn, ‘nen aandere ‘ne téèn, éne
vuulde z’n èègen hil de wèèk al nie góéd, d’r belaandde d’r ochèèrmkes (vèùr de
Hàòrstéég: ochaarmkes) éne-n-in ’t ziekenhúís en de leste hè-j-’n goei *klets
gevangen.
Omdè-j-ik volleged jaor m’n 25 jaoreg jubeleum wil vieren,
wil ik vèùr de zékereghed nou alvaast ’n oproep doen vèùr hulptroepen vèùr dan,
vèùr ge wit óit nóit nie wè d’r mi wie nog ammel vèùr kan vallen. Ik wil d’r
strakke-n-’n gróòt fîst van maoken. Ès ge zin en tèèd het om óóns Marie dan
(2de weekend in september ‘27) te helpen d’r schôn bóéderijke vèùr de 25ste
keer vèùr jan en alleman ópen te dóén, mi klompendaans en al, komt dan mer
gaauw ‘es langs om kinnes te maoken.
Wil Gulpen Fotografie
Wil Gulpen Fotografie
Wè of dè ge dan moet dóén? Ge moet die daog 19de-îwse kleer
en klompen aon (óóns Marie hè-t-er zat) en zo plat praoten è ge mèr kunt en
goeie zin meebringen. Kekt mer ‘es hoe schôn m’n hulptroepen van ditte jaor d’r
bijstàòn. De zàòterdag hamme Hans, Hannes, Gerry, Leo, Teunes, Bernadien, óóns
Kaot en óóns Yayla en de zondeg hamme Jaonus van de Notaores, Jet en óóns
Marjan, Hannes, Trui, Bernadien, Joke, Elly en Trui.
De zàòterdag laoteme de kiendjes ammel aauwverwetse dinger
dóén: ditte jaor hebben ze èèkels geràòpt vèùr ‘ne cent bè Yayla’s, ‘ne knéúp
àòn ’t touwke leren draaien bè Leo’s, ‘ne knapzak gemàòkt bè Hanse en bè Truie,
judaspenning gepeld bè Bernadiene en ‘ne spèèker in ‘nen dikken balk geslaon bè
Hanneze. Sommegte krégen ‘em d’r in 9 slaog d’r in, aander in 35. En wè doede
gij dan Marie? Ik zè aalt vliegende kiep! Op de zondeg hamme bevóbbeld rèègen!
Ik déénk dè ’t kwaam dè ik àòn de worst, die ik alle jaoren àòn de kerkdeur
hang, gin gebedje vèùr Sinte Clara ha gehangen (Sinte Clara zörgt aalt vèùr
klaor weer) mer ik ha d’r op gezet: Óóns Líéf Vrouwke, gif die buien ’n douwke,
gif die buien ‘ne zucht, dè se ’n màòndeg vallen of aanders in Vught.
Ik ha d’r
netuurlek Sinte Clara op moeten zetten! ‘ne Leer vèùr de vollegende keer.
Vanwéges de rèègen hè’k alle koek en zópie van ’t bakhúís nàòr de kéúken van de
bóéderij óvergehúísd. Ik heb daor ’n spéciaol pèèreplu (vèùr de Hàòrstéég:
paareplu) vèùr gemàòkt mi 2 van die èèzeren kleerhaoken d’r àòn. Die kande
‘àòntrekken’ za’k mer zeggen, dan kande mi losse haand mi de plu lóòpen. Hendeg
man, dan kande dréùg blèèven en meepessaant mi 2 haand d’één en aander
versjouwen. Dè gééng ès ‘ne tierelier. Man, man, ’t léken hierbinnen wel ’n
aauwverwets Braobaants c’feeike geworren. We hen mi s’n allen toch lekkere
kruijethee gedronken en vlierblumkeslimmenaode en aauwwèèvekoek op mi
rùìtjesbótter en ’n speclaosiemenneke daorbóvenop en arrekescake, ’t kon nie
op. Jong en oud líépen hier rond en gééngen in m’ne schommelstóel zitten en
m’ne *zörg. En toen alle 192 bezoekers nàò ’t èèrfhúis (vèùr de Hàòrstéég:
aarfhúís) en ’t zingen in de stal vertrokken, hemme mi de hulptroepen nog
lekker ’n koffietàòfel gehaauwen mi boerinnesoep, gekókte aaier, broikes,
krintemik, dréùge worst en kèès. Zó gàò-g-’t er àòn toe bij óóns Marie.
Woorden ùìt m’n woordeboek: bezwaai = groot karwei klets = verkoudheid, griep zörg = grote stoel met leuningen