Monumenten en Heusdens Erfgoed: De toren bij het appartementencomplex Santberg op de Vliedberg

Ad Hartjes

In 1961 ontwierp architect Hans Koldewey uit Voorburg een zaalkerk op de Vliedberg. Op de noordwestelijke punt van het terrein plaatste hij, los van de kerk, een toren als een blikvanger. De toren kreeg bovenin een tijdsaanduiding en twee luiklokken in een klokkenstoel om haar geluid ver te laten klinken.

In 2015 werd de kerk gesloopt en realiseerde wooncoöperatie Woonveste het complex SANTBERG met vijftig appartementen. Bij de verkoop van de parochiekerk ‘De Goddelijke Voorzienigheid’ in 2015 werd door het parochiebestuur en koper Woonveste overeengekomen, dat de toren behouden zou blijven en een kapelfunctie zou krijgen. De toren heeft tevens de functie van zendmast voor een telecomaanbieder.

Bouwstijl
De twintig meter hoge toren is opgebouwd uit een betonnen kolommenconstructie, ommuurd met lichtbruine bakstenen. Steenswerk aan de binnenzijde van de kolommen en halfsteens aan de buitenzijde. Het grondvlak is rechthoekig (5,3 x 3,6 meter) met de korte zijden als voor- en achtergevel. Het lessenaardak loopt af naar de achtergevel. De zijgevels steken iets uit ten opzichte van de smalle gevels, de betonnen verdiepingsvloer en het betonnen dak. De verdiepingsvloer is een betonplaat op 8,4 meter hoogte. In de open verdieping zijn achter zwart geschilderde draadmatten twee klokkenstoelen aan betonnen kolommen bevestigd. In de klokken is het volgende randschrift meegegoten: 1962 IN MONTE DEUS PROVIDEBIT - OP DE BERG ZAL GOD ERVOOR ZORGEN. Bovenin de open verdieping aan de voorgevel is de wijzerplaat van het torenuurwerk aan een stalen frame bevestigd. Aan de achterzijde is de wijzerplaat tegen het metselwerk geplaatst. Op het flauw hellende dak bevond zich voorheen een ijzeren Keltisch kruis (kruis met een cirkel). De zijgevels worden doorbroken door dertien rechthoekige galmgaten. Vanuit de kerk had de toren een open doorgang.

Foto Links: Na de sloop van de Vliedbergkerk bleef de toren met kapel en tijdaanwijzing behouden. Foto Ad Hartjes
Foto Midden: De eerste steen van de Vliedbergkerk werd op 15 april 1962 gelegd. Foto Ad Hartjes
Foto Rechts: Ook kreeg het Mariabeeld een blijvende plaats. Foto Ad Hartjes

Behoud van de toren
Na de sloop van de kerk is de toren met de Mariakapel behouden gebleven. Aan de toren zijn in 2019 herstelwerkzaamheden verricht waaronder het vernieuwen van het voegwerk. Aan de voorzijde is een toegang gemaakt; de vroegere doorgang vanuit de kerk is dichtgemetseld. In dit nieuwe mestelwerk is de officiële eerste steen van het voormalige kerkgebouw geplaatst, met het opschrift; ‘1962, in Ipso – In Hem’. In de kapel heeft het Mariabeeld een blijvende plaats gekregen. Het beeld is uit lindehout gesneden en was in 2004 afkomstig uit Mariaoord Kevelaer (Duitsland). Op zondag 8 september 2019 werden de deuren van de kapel officieel geopend en werd de kapel ingezegend door pastoor David Lebrun, met muzikale medewerking van het Augustinuskoor. De kapel is bedoeld als een plek voor bezinning, gebed en het branden van een kaarsje.

Bart Beaard