Geweld achter de voordeur, kan het confronterender?

Het blijft een terugkerend, intens triest verhaal, want geweld – fysiek of mentaal - houdt nooit op. Niet omdat mensen van nature gewelddadig zijn, althans, daar geloof ik niet in, maar omdat ‘het recht van de sterkste’ waarschijnlijk diep in onze genen verankerd is.

Denk maar aan de roze wolk die je je gedroomd had en die altijd zou blijven, maar die door allerlei omstandigheden uiteen is gespat in allerlei grijstinten tot pikzwart. Anders gezegd: goede vriendschappen, een prettige baan, een liefdevolle relatie, een écht gelukkig gezin stichten, dát is wat veel mensen nastreven, maar niemand krijgt voor geluk een gebruiksaanwijzing mee. En dan wil het nog wel eens mis gaan. Want wat je wél meekrijgt, is lang niet altijd toereikend en soms zelfs ondeugdelijk. De wil is er wel, maar het zijn de sociale, culturele en financiële omstandigheden, het karakter en de mate van gezondheid die een belangrijk deuntje meespelen in elke relatie, of dat nou in het werk is of in het liefdesleven. De dader kan net zo goed ook slachtoffer zijn. Bovendien komt het geregeld voor dat geweld van generatie op generatie wordt doorgegeven. Ongewild!

De buik van vol
De expositie over huiselijk geweld en kindermishandeling in Cultuurtoren Honsoirde spreekt boekdelen. Zondag 16 oktober werd die officieel geopend door Paul Schalken, voorzitter van de kunstcommissie van Honsoirde. Confronterende beelden in een fraaie omgeving, zo ongeveer verwoordde Schalken dat, en dat klinkt wat tegenstrijdig, vond hij. ‘Maar een heftig thema als dit kan soms beter bespreekbaar gemaakt worden via kunst en kunstbeschouwing’, vervolgde hij. ‘Schilderijen, beelden en andere kunstuitingen roepen immers vaak beelden op die een dialoog kunnen bevorderen en begrip kunnen kweken.’ Dat was overigens ook de gedachte van de gemeente Heusden, op wier initiatief het thema ‘En ze leefden ze nog lang en gelukkig?’ in de gemeente bij culturele instellingen onder de aandacht wordt gebracht.

Aan het woord kwam eveneens de directeur van de stichting Kies, Kinderen In Een Scheiding. Zie voor meer informatie: https://kiesvoorhetkind.nl/kies . Ze vertelde het verhaal van een meisje van 7 dat rustig haar gang ging en leek te floreren, dankzij de ‘zorgvuldig verlopen’ echtscheiding van haar ouders, met goede afspraken, zonder ruzies waar de kinderen bij waren. En toch, toen ze een tekening mocht maken over de echtscheiding van haar ouders, tekende ze een meisje met een dikke buik waarin ze ‘Flink zijn’ had geschreven. Ze had er de buik van vol, van dat flink zijn, dat was duidelijk.

Naast deze speekster stond een gebarentolk, een welkome aanvulling, én, maar dat is mijn persoonlijke invulling: een vingerwijzing. Zet je ogen en oren open en SPREEK je uit over het onrecht dat je signaleert.

Vervolgens wachtte ik op zo’n spreker die de harde werkelijkheid zou belichten, als een soort ‘wake-upcall’. Immers, onder een ‘zoete’ echtscheiding en mooie kunstwerken zitten óók gevoelens van onmacht om verlies, angst, wanhoop of bedrog, van keiharde woede. Natuurlijk, de beelden die tijdens de expositie te zien zijn, zijn confronterend. En ook de indrukwekkende voorstelling door Jong Ernst en Luim (ook op 6 november om 15.15 uur te zien in de Raadzaal op het terrein van Abdij Mariënkroon) zal menigeen aan het denken hebben gezet. Maar toch, ik miste het indringende, heftige verhaal dat ons aan het denken moet zetten over het kind met de gebroken botten of het door angst getekende gezicht, de moeder die plots een aantal tanden mist, de opa met blauwe plekken, de ouders die elkaar naar het leven staan en de kinderen die keer op keer voor een opgeheven schoen moeten wegduiken omdat ze niet voldoen aan het ideaalplaatje van hun vader.

Alle woorden, alle beelden, alle gesprekken, ze zijn vooral beschaafd. Immers, niemand die zondag in of bij de cultuurtoren Honsoirde aanwezig was, is ooit slachtoffer of dader geweest van huiselijk geweld of kindermishandeling of ermee in aanraking geweest. Zou het? SPREEK!

De expositie is nog drie zondagmiddagen: 23, 30 oktober en 6 november (met voorstelling) en op woensdagmiddag 26 oktober gratis te bezoeken in de Cultuurtoren Honsoirde, terrein Abdij Mariënkroon, Nieuwkuijk.

Tekst: Dimph Vos.

Kunstwerken: foto: Catharina van de Ven; beeld: Anjo Reijnders

KLIK HIER

hier

Facebook

mail