Marie van de Middelhaai: Geluk

Vlijmens meest ouderwetse boerin, Marie van de Middelhaai alias Marja Kivits deelt ook verhalen aan de lezers van Heusden.Nieuws. Marie van de Middelhaai treedt binnen en buiten de gemeente op met liedjes en verhalen van vroeger, in dialect.

Marie van de Middelhaai geeft 24 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd.

Óóns Marie schrééf in de afgelópen 24 jaoren bè mekare 114 liekes óver ’t aauwverwetse alledaogse eenvoudige tevrejen boerelèèven. Marie pebeert van ieder lieke ’n kort filmke te maoken mi grúún beelden van ’t bóéderijke, van binnen en van búíten, zólang dè nog kan. Ès er die medèèrn húís komen te staon, zullen die-j-’t ùìtzicht van ’t bóéderijke verinneweren, dan is ’t aauwverwetse, sund zat, vórt vèùrgóéd vèùrbij, krek ès bè kesteeltje Stéénenburg in Kúíjk.

Omdè’k toch al ’n gedichje prizzeteerde vleei wèèk, doe’k dè déés wèèk mer wir. ’t Gàò óver geluk. Ik zè-j-’n gelukkeg mééns en gééf ’t lèèven ’n dikke négen, îrlek waor. Méénsen vraogen mèèn, hoe ’t toch kan dè-j-ik zó gelukkeg zè, hoe ik dè toch du. Nou méénsen, ’t geluk zit vèùr mèèn in grôts genieten van de klènste dinger: ’n róòdborsje dè zit te flúíten, ’n zonnestraol die dèùr de bóòm schiet, ’t dréénken van ’n lekker bekske thee, de schôn kleuren van ’t nàòjaorsblad, de blauwe locht, ’t gelúíd van de régen, de wèènd in m’n snoet, ’t kèèken nàòr de maon en de sterren, ’t króélen mi m’n kat, ’t zíén van ’n bloeiende róòs, krek wè.

Ik haauw hil véúl van móéderke netuur, ’t wonder van de netuur màòkt mèèn aalt gelukkeg. Ik wor ok gelukkeg van m’n bóéderijke. Ik heb hil véúl respect vèùr alle ginneraosies vèùr mèèn die ditte bóéderijke zó schôn hebben bewaord en vèùr alle méénsen die hier mi véúl respect ’t bóéderijke kómen bekèèken en bewonderen.

Alles wè hier in húís stàò, heb ik gekrégen van alle méénsen die hier kómen kèèken, krek ès ’t ríéten dak. M’n bóéderijke vuult nie van mèèn alléneg, mer van al die gévers. Om dàòrom zè-j-ik er hil gelukkig van, dè-j-’t al 24 jaoren openbaor toegankelek is vèùr jan en alleman om te pruuven àòn óóns aauwverwetse alledaogse Vlèèmese en Braobantse tevrejen lèèven en al die spullen van vruuger. Wè’n rèèkdom is de toch! Ik geniet ok hil véúl van géven, daor wor ik ók gruwelek gelukkeg van. Dè kan ‘ne glimlaach géven zen, of ’n lieke zingen of 5 centen àòn iemes géven, die vèùr me àòn de kassa stàò en die dè krek tekort komt, of ‘ne kerstengel vèùr iemes maoken of ’n penneke soep. Ik noem mer wè. Dè hoef himmel niks te kossen, mer ’t gif me echt gruwelek gróòt plezier zoiets te dóén. Jezus zin ’t vruuger al: Gééf en ’t zal ‘ew gegéven worren. Dè’s echt waor, méénsen.

Ik heb m’n kèènder vruuger ‘t géven p’beren te leren, mi-j-’t wichtelmenneke. Kinde gullie dè, ’t wichtelmenneke? Dè’s ’n kebouterke, èènek ùìt Noorwegen of Zwéden, dè wéét ik nie krek mir, dè-j-‘ew in de donkere daogen van’t jaor, aalt blij màòkt. ‘t Helpt méénsen bè d’r taok of *verwint ze mi iets liefs. ‘ew Bed opmaoken doet ie bevóbbeld. Ès gij ‘ew bed wilt gàòn opmaoken, ziede gij tot ‘ew verrassing dè-j-’t al gedaon is. ‘t Wichtelmenneke stàò dan bóven op ‘ew opgemàòkte bed. Ge wit dan nie krek wie ’t vèùr ‘ew gedaon hè, want ’t wichtelmenneke kan dè ammel nie èèges, iemes moet ‘t aalt ’n hèèndje helpen. ’t Is dan jouw bèùrt om ’n goei daod of wè liefs vèùr ’n aander te dóen, te wichtelen zógezééd, en daor dan ’t wichtelmenneke wir bij te zetten vèùr die aander. ‘t Gàò om ’t géven van ’n goei daod of wè aanders liefs en vèùr die aander om *verwind te worren. Schôn, war! Zo kande mekare blij en gelukkeg maoken. Sééns m’n kèènder ùìt húís zen, stàò-j-’t wichtelmenneke bóven op zolder tussen ’t sund, ’n bietje te verstoffen. Dè’s îwwege sund. Ik von dè aalt de gezellegste tèèd van’t jaor. Ik kèèk er mi véúl plezier op trug. Ik gun alleman in ‘t lèèven ’n wichtelmenneke.

M’n gedichje is ’n variaotie op ’t gedicht van Ida Gerhardt: ’t Schip; dè gééng óver heur, Geluk, dè gàò óver mèèn. En … ik vuul ‘t nog aaltij.

D’r stóón ’n kèènd in de Haaistéég
Ik waar ‘t, nog hil klèèn
Ik ha niks aanders nódeg
om compléét gelukkeg te zèèn

ès staon daor op dieje karpad ’
t Wèèndje in m’n snoet
Kèèken nàòr de locht en de wolken
Och méénsen, wè ha’k ’t goed

Ik waar op m’n blóòte vuutjes
m’n téèntjes in ’t zaand
Alles om me hénen
waar éèn gróòt wonderlaand

Ik kéék er nàòr de vógeltjes
Ik róók er àòn ’n bloem
Ik kéék er nàòr de mìèrkes
en hèùrde hommeltjesgezoem

Ik daanste mi de vlinders
Ik aaide alle spèèltjes gras
Ik wies nie aanders
ès dè de wèèreld prachteg was

D’r stóón ’n kèènd in de Haaistéég
Ik waar ‘t, nog hil klèèn
Ik ha niks aander nódeg
om compléét gelukkeg te zèèn

Woorden ùìt m’n woordeboek:
wichtelmenneke = verwenkaboutertje
verwint = verwent
verwind = verwend
Haaistéég = Heisteeg

Houdoe, war. Mari

Reageren?
Nassau Dwarsstraat 5
5251 KJ Vlijmen
Tel 073-5118524
E-mail [email protected]
Website  www.marievandemiddelhaai.nl