Marie van de Middelhaai: Onder d’n appelbóòm

Vlijmens meest ouderwetse boerin, Marie van de Middelhaai alias Marja Kivits deelt ook verhalen aan de lezers van Heusden.Nieuws. Marie van de Middelhaai treedt binnen en buiten de gemeente op met liedjes en verhalen van vroeger, in dialect.

Marie van de Middelhaai geeft 20 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd.

Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof.De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen.

Wilde de aauwverwetse filmkes gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) zíén, dan kande die op Facebook vèènden gewóón onder de naom Marie van de Middelhaai. Déés wèèk prizzeteer ik hier vèùr jullie het lied: Onder d’n appelbóòm.

Hadde gullie al gezíén dè-t-er tégenóver m’n bóéderijke bumkes zèn geplaant en ’n heg? Dè hi óóns geminte laoten dóén vèùr ’t stéènúíltje hier, vanwéges hullie bouwplannen. D’n habitat van ’t úíltje wordt dèùr ’t bouwen van die nei húís hierneffe *klender en om dàòrom doen ze dè compezeren. D’r zen 15 frúítbumkes gezet en 10 knotbumkes en ’n heg. ’t Maag wè kossen, war. Ik zéén nog: Zódde dè nie in ’t nàòjaor dóén, want knotwilgen die hebben véúl wàòter nódeg, die stàòn gèère (vèùr de Hàòrstéég: gaare) mi d’r pôtjes in ’t wàòter, neffe ‘ne slóòt of zó, mer hier op de haai is ’t klapzaand mi hil wèèneg wàòter. Neeje, ’t moes nou, war, ze zon wel wàòter kómen géven. Ja, ’n pàòr keren mer wè dinkte mi diejen *hets van 38 graoden? Himmel niks nie! Ik heb de geminte wel 5 keren laoten wéten dè die bumkes hier stikten van d’n dorst. Ja, ze zon d’r wè àòn dóén, mer ge wit wel hoe dè bè geminteambtenaoren gàò, war, ze géven ’t deur en daor blèèf ’t dan bij.

D’r kwaam in alle geval niks nie en langsaomaon wieren de wilgskes brúín en de blaoikes van de frúítbumkes slap en géél. Toen hè’k flink tégen óóns geminte gegromd en gezééd dè die nei bumkes hier op stèèrven (vèùr de Hàòrstéég: starven) nao dóòd zen, dè-t-er *mee wàòter moes kómen. Ge kant toch nie bumkes plaanten en die gin wàòter géven mi al die tropische tempereturen? En éèr d’r ‘n uur om waar, kwaam er wàòter. Hè, hè! Hè óóns Marie nie vèùr niks stennes gemàòkt. Ik vraog ‘ew wel aaf of ze-n-’t nog gàòn haolen, de nei bumkes, krek ès trouwes mèènen appelbóòm. Mi dieje störm van vleei wèèk ’n zondeg is m’nen halve *sterappel afgebróken. Oe, toch zó sund. Twee tekken d’r pontificaol aaf, mer éène tek mer half dèùrgebróken: de blaoikes worren (nog?) nie slap en géél of brúín. Ik zie de appeltjes nog z’n best gruuien. Ik gééf ‘em dàòrom alle daogen wàòter, want ge wit óit nóit nie, war, dè ze-n-‘t redden. Hópte gullie mi me mee?

Onder d’n appelbóòm
Soms is ’t léven zwaor
en gàò-t-er niks nie goe
Dan lóòp ik nàòr d’n appelbóòm
en doe m’n ûgskes toe

Onder d’n appelbóòm
bij óóns op d’n dam
daor stàò-j-’n benkske
en daor zit ik dan

in m’n èègen te mèèmeren
néús in de zon
Lekker efkes búíten
waor ’t om begon

Soms zè-j-ik gloeiend kwaod
en bríés ik dè ’t túít
Dan raom ik nàòr d’n appelbóòm
en gooi ik ’t erúít

Onder d’n appelbóòm
bij óóns op d’n dam
daor stàò-j-’n benkske
en daor zit ik dan

in m’n èègen te mopperen
néús in de zon
Lekker efkes búíten
waor ’t om begon
Ok is ’t léven vriendelek
en laacht ’t lot me toe
Dan gàò’k ók nàòr d’n appelnbóòm
dè raok ik nóòt nie moe

Onder d’n appelbóòm
bij óóns op d’n dam
daor stàò-j-’n benkske
en daor zit ik dan

in m’n èègen te laachen
néús in de zon
Lekker efkes búíten
waor ’t om begon
Soms moete effe zitten
en zedde ùìtgeblust
‘k Gun alleman ‘nen appelbóòm
die gif toch zukke rust

Onder d’n appelbóòm
bij óóns op d’n dam
daor stàò-j-’n benkske
en daor zit ik dan
in m’n èègen te mèèmeren
néús in de zon

Lekker efkes búíten
waor ’t om begon
Óóns kiepke dè lôpt er
rond me in’t gras
Ze komt dichterbij
himmel in d’r sas

De kat komt ók kèèken
wil d’r ók bij
Ze gàò zitten spinnen
Dè kredde ‘r amme l bij
Dè kredde ’r ammel bij
Dè kredde ’r ammel bij

Woorden ùìt m’n woordeboek:
klender = kleiner
hets = hitte
mee = meteen
sterappel = sterappelboom

Houdoe, war. Marie

Nassau Dwarsstraat 5
5251 KJ Vlijmen
Tel 073-5118524
E-mail [email protected]
Website  www.marievandemiddelhaai.nl

Lees hier nog meer over Marie van de Middelhaai