Cultuur als Kompas voor de Toekomst: Heusdense Leerkrachten Bouwen aan Creatief Onderwijs

Waar veel leerlingen op woensdagmiddag genieten van hun vrije tijd, stond voor de leerkrachten van de basisscholen in de gemeente Heusden een inspirerende bijeenkomst op het programma. In De Voorste Vennen kwamen zij samen voor een bijeenkomst van Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK), een landelijk programma dat kunst en cultuur een vaste plaats geeft binnen het onderwijs.

De achterliggende gedachte is helder: ieder kind heeft recht op cultuur. Niet alleen als ontspanning, maar ook als middel om talenten te ontdekken, creativiteit te ontwikkelen en de wereld vanuit verschillende perspectieven te leren bekijken. Daarom streeft CmK ernaar dat iedere leerling tijdens zijn of haar schoolloopbaan kennismaakt met uiteenlopende kunstvormen en culturele uitingen.

Kunst en cultuur als vast onderdeel van het onderwijs
Binnen het programma Cultuureducatie met Kwaliteit werken scholen en culturele instellingen door heel Nederland samen aan duurzaam cultuuronderwijs. Leerlingen komen daarbij in aanraking met muziek, dans, theater, beeldende kunst en erfgoed. Door deze ervaringen ontwikkelen zij niet alleen creatieve vaardigheden, maar groeien zij ook op persoonlijk en sociaal vlak.

Het programma ging in 2013 van start en wordt uitgevoerd in periodes van vier jaar. Sinds 2025 is de vierde periode, CmK4, van kracht. Opvallend is dat alle basisscholen binnen de gemeente Heusden deelnemen aan het programma. Daarmee onderstreept Heusden het belang van cultuuronderwijs voor de ontwikkeling van jonge inwoners.

In Noord-Brabant treedt KunstLoc Brabant op als penvoerder van CmK4 namens de provincie. Lokale intermediairs vormen de schakel tussen scholen en culturele aanbieders en worden daarbij ondersteund met advies, kennis en professionalisering.

Trefpunt Heusden als verbindende kracht
Binnen de gemeente Heusden speelt Trefpunt Heusden al jarenlang een centrale rol in de ondersteuning van cultuureducatie. De organisatie brengt scholen, kunstenaars, culturele verenigingen en erfgoedinstellingen samen en zorgt ervoor dat leerlingen op een laagdrempelige manier in contact komen met kunst en cultuur.

Twee cultuurcoaches zetten zich hiervoor dagelijks in. Het technisch werkgeverschap van deze coaches ligt bij Centrum voor de Kunsten Het Pieck in Drunen, terwijl de bestuurlijke verantwoordelijkheid wordt gedragen door de stuurgroep van Trefpunt Heusden. In deze stuurgroep zijn vertegenwoordigers van het culturele netwerk van Heusden vertegenwoordigd, samen met beleidsmedewerker Mark Tittulaer en wethouder Cultuur Jeroen van den Bosch.

Nieuwe energie met cultuurcoach Ineke Hagen
Sinds augustus 2025 versterkt Ineke Hagen het team als cultuurcoach en intermediair. Met veel enthousiasme zet zij zich in voor het stimuleren van cultuureducatie binnen het onderwijs. Haar missie is om leerlingen te helpen hun verbeeldingskracht, waarnemingsvermogen en communicatieve vaardigheden verder te ontwikkelen.

Tijdens de bijeenkomst gaf Hagen op inspirerende wijze uitleg over de doelstellingen van CmK en de mogelijkheden die het programma biedt. Daarbij werd duidelijk dat cultuuronderwijs veel verder gaat dan alleen creatieve vakken. Het draagt bij aan vaardigheden die leerlingen hun hele leven meenemen.

Aansluitend sprak voorzitter van de stuurgroep, wethouder Jeroen van den Bosch de aanwezigen toe. Hij benadrukte het belang van cultuuronderwijs op jonge leeftijd en wees erop dat kunst en cultuur uitstekend samengaan met vakken als taal en rekenen. Volgens Van den Bosch versterken deze disciplines elkaar en dragen zij gezamenlijk bij aan een brede ontwikkeling van kinderen.

Samen bouwen aan nieuwe initiatieven
Na de presentaties gingen de aanwezige onderwijsprofessionals actief aan de slag om ideeën uit te wisselen en nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Jaarlijks worden de doelstellingen en investeringen binnen het programma geëvalueerd om te bekijken of de gestelde ambities worden gerealiseerd.

De betrokkenheid en het enthousiasme waren daarbij duidelijk zichtbaar. Soms zegt een beeld meer dan duizend woorden, en dat gold zeker voor deze middag. De energie in de zaal liet zien dat cultuureducatie in Heusden leeft en dat scholen, cultuurmakers en gemeente gezamenlijk blijven investeren in een rijke leeromgeving voor alle kinderen.

Heusden: een gemeente met een rijk cultureel erfgoed
Dat juist in Heusden zoveel aandacht wordt besteed aan cultuuronderwijs is niet verrassend. De gemeente beschikt over een bijzonder cultureel en historisch erfgoed. De vestingstad Heusden Vesting behoort tot de best gerestaureerde vestingsteden van Nederland en vormt voor veel leerlingen een tastbaar voorbeeld van geschiedenis, architectuur en erfgoed dicht bij huis.

Met monumenten, musea, molens, kunstenaars, muziekverenigingen en culturele evenementen biedt Heusden een schat aan mogelijkheden om onderwijs en cultuur met elkaar te verbinden. Daarmee krijgen kinderen niet alleen les over cultuur, maar beleven zij deze ook in hun eigen leefomgeving.

Foto's en tekst Wil Gulpen Fotografie