Historisch Heusden: Sikkers Drukkerij en Boekhandel

Jan Quirijnen

Een nieuwe Aflevering van Historisch Heusden geschreven door Bart Beaard en deze keer gaat het in deel 237 van Historisch Heusden over Sikkers Drukkerij en Boekhandel. Leo Sikkers was de grondlegger van dit bedrijf. Hij werd op 1 juli 1880 geboren op Grotestraat 67 in Drunen.

Leo zou omstreeks 1900 begonnen zijn met een handel in hoeden en petten, sigaren en sigaretten, schrijfwaren en ‘aanverwante artikelen’. Voor de Waalwijksche Stoomdrukkerij Antoon Tielen, o.a. de uitgeverij van de regionale krant De Echo van het Zuiden, was hij agent en correspondent. Vanaf 1910 had hij een eigen bedrijf als Photografisch Atelier en Boek- en Papierhandel. Op 23 juli 1913 trouwde hij met Anna Muizelaar (1888-1975). Hun zaak werd toen officieel gestart. Hun devies was: ‘Lente – Sedulo of langzaam maar zeker’. Zij kregen elf kinderen. Kleinzoon Legs Boelen heeft in 2024 aan zijn opa een ode gebracht in de vorm van een dik boek ‘Beeldverwanten’.

1e generatie
In 1913 kocht Leo het pand Grotestraat 16 en vestigde hier zijn winkel voor de Boek- en Papierhandel. Achter dit pand liet hij een drukkerij bouwen. Het Photografisch Atelier was inmiddels uitgegroeid in een wijd vertakte handel in fotokaarten van vele dorpen in Noord-Brabant. De fotokaarten drukte hij aanvankelijk zelf af als echte foto’s in zijn donkere kamer, daarna in Duitsland bij Trenckler en later bij specialistische drukkers in Nederland. De verkoop van deze ansichtkaarten aan vele neringdoenden in Brabant leidde tot een grossierderij in papierwaren, schrijfartikelen en verpakkingsmaterialen. In het begin bezocht hij zijn klanten nog per fiets of tram. In 1923 werd een personenauto van het merk Lindcar aangeschaft en in 1929 de eerste nieuwe personenauto, een Chevrolet. De verdergaande mechanisatie van de schoenindustrie had een sterk verhoogde productie tot gevolg. Dit leidde tot het gaan vervaardigen van bedrukte en gevouwen schoendozen. Aanvankelijk met paard en wagen, later met een Ford vrachtauto, werden deze afgeleverd bij schoenfabrieken in Drunen, Waalwijk, Kaatsheuvel en Loon op Zand. In 1934 werd de eerste Heidelberg drukpers aangeschaft, die voor die tijd het onwaarschijnlijk aantal van 4000 vellen per uur kon bedrukken, in plaats van 500 tot dan. Het tijdrovende zetwerk met loden letters bleef nog volledig handwerk. In 1937 installeerde firma Van Wees uit Waalwijk een Lister dieselmotor, waardoor de machines door middel van een drijfwerk met lederen riemen werden aangedreven. De crisis in de dertiger jaren had tot gevolg dat veel schoenfabrieken moesten sluiten of failliet gingen. Rekeningen bleven onbetaald. Ook de oorlogsjaren (1940-1945) brachten grote problemen met zich mee. Er was weinig of geen papier te krijgen en dan nog van een slechte kwaliteit. Naast zijn werk had Leo nog tijd voor de sociale sector. Zo was hij een bekend toneelspeler, was hij bestuurslid van de pluimveehoudervereniging en harmonie De Volharding.

2e generatie
In het begin van 1950 werd een Vennootschap onder Firma aangegaan tussen Leo sr., Jan (1918-1984) en Leo jr. (1923-2013). Op 14 juli 1950 overleed Leo sr. en werd de zaak voortgezet door Leo en Jan, die beiden al enige jaren in het bedrijf werkten en een goede opleiding hadden genoten. Hun broer Sjef (1932- ) hielp hen daarbij. In augustus 1951 trad Leo uit het bedrijf. Hij begon in Vlijmen een boekhandel in de nieuwe winkelgalerij op het Plein, waar hij ook ging wonen. De zaak in Drunen werd tot 1 januari 1957 voortgezet door Jan. Toen vond een splitsing waarbij de boekhandel werd overgenomen door Harrie de Wit, die gehuwd was met Ineke Sikkers (1927-2022). De drukkerij werd voortgezet door Jan. Na het overlijden van Harrie in 1964 werd de boekhandel overgenomen door Leo. Als in 1967 de drukkerij voor Jan ten gevolge van ziekte te bezwaarlijk wordt, neemt Leo ook deze over.

Foto Links:Drunen, Thomas Edisonweg 9. In dit pand was vanaf 1991 t/m 2018 Sikkers Drukkerij gevestigd. Droneopname Jan Quirijnen.
Fot Midden: Drunen, Grotestraat 166. In dit pand was vanaf 1980 t/m 2025 Sikkers Boekhandel gevestigd en vanaf 1980 t/m 1991 Sikkers Drukkerij. Droneopname Jan Quirijnen.
Foto Rechts: Drunen, Grotestraat 16. In dit pand was vanaf 1913 tot 1980 Sikkers Boekhandel en Sikkers Drukkerij gevestigd. Droneopname Jan Quirijnen

3e generatie
Op 1 juli 1976 namen Toke, de oudste dochter van Leo, en haar echtgenoot Jan van Oijen de zaak over, te weten de winkel en drukkerij in Drunen en de winkel in Vlijmen. Toke had de leiding over de winkels en Jan over de drukkerij. Al spoedig werd in de drukkerij, naast het bestaande boekdrukprocedé, een aanvang gemaakt met offset. Ook kregen zij een nieuwbouwplan voor de boekhandel en de drukkerij waarvoor een oud pand op Grotestraat 166 gekocht werd en vervolgens gesloopt. In 1980 vond een totale verhuizing van de boekwinkel en drukkerij plaats naar Grotestraat 166. Het pand Grotestraat 16 werd verkocht aan Jan de Laat, die er een Doe het Zelfzaak in begon. In 1991 werd besloten tot uitbreiding en nieuwbouw van de drukkerij. Daarvoor werd een perceel grond aangekocht aan de Thomas Edisonweg 9, waar een nieuwe drukkerij gebouwd werd. Hun oom Sjef was op 1 januari 1991 40 jaar in dienst bij de firma wat feestelijk werd gevierd. Daarbij werd hem de eremedaille in brons aan de Orde van Oranje Nassau opgespeld. Wegens het naderen van hun pensioenleeftijd en zij geen opvolging hadden, besloten Toke en Jan de winkel en drukkerij te verkopen. In 1996 werden de winkels in Drunen en Vlijmen overgedragen aan de broers Pieter en Toon van de Kamp uit Sint-Oedenrode. Per 1 augustus 2003 werd de boekhandel in Vlijmen opgeheven.

Sikkers Boek- en kantoorvakhandel
In januari 2008 nam het echtpaar Henk Jan en Marja van Klaveren de winkel over. Met zijn vele jaren ervaring in het vak was Henk Jan het gezicht achter de balie. Marja werkte achter de schermen voor de administratie. Voor een boekhandel in een dorp was het fysiek een grote winkel. Daarom werd een ruimte ingericht voor materiaal voor tekenen en schilderen. Maar de markt veranderde. Door het computergebruik werd er steeds minder geschreven en ook werd steeds meer via webwinkels gekocht. Vanwege het naderen van hun pensioenleeftijd besloten zij de winkel te verkopen. Het lukte hun echter niet om een overnamekandidaat te vinden, waarop zij besloten de winkel, na 18 jaar, per 31 december 2025 te sluiten.

Drukkerij Elka Sikkers
In 2002 werd de drukkerij overgenomen door Wim de Jong uit Udenhout. Door vergaande digitalisering veranderde het orderpakket in omvang, maar ook in soort werkzaamheden. In 2018 werden de activiteiten van de drukkerij in Drunen samengevoegd met de drukkerij van De Jong in Tilburg en werd het pand in Drunen verkocht. Na integratie van beide bedrijven is de naam aangepast in Drukkerij Elka Sikkers. Vanwege de lange relatie en het wegvallen van meerdere drukkerijen in de regio, bedienen zij nog een vaste klantenkring in De Langstraat.

Bart Beaard