Marie van de Middelhaai: Braailes

28 jan , 13:00 • Marie van de Middelhaai

Wil Gulpen Fotografie

Vlijmens meest ouderwetse boerin, Marie van de Middelhaai alias Marja Kivits deelt ook verhalen aan de lezers van Heusden.Nieuws. Marie van de Middelhaai treedt binnen en buiten de gemeente op met liedjes en verhalen van vroeger, in dialect.

Marie van de Middelhaai geeft 20 jaar rondleidingen in en rond haar boerderij uit 1650, die anno 1750 een stenen voorgevel met schuiframen kreeg en anno 1890 werd voorzien van een herd (historische huiskamer), een geut (historische keuken) met pomp en kelder, een plee met poepdoos enz. en sindsdien nauwelijks is veranderd.

Marie leeft ouderwets: zij slaapt in de bedstee, breit haar eigen sokken en borstrokken, spreekt ‘t Vlijmens dialect, heeft een kabinet vol Vlijmense mutsen en eet ouderwetse (vergeten) groenten uit haar moeshof.De boerderijbiotoop (de omgeving van de boerderij) is nog ouderwets groen.

Jannewaori is ’n kaauw màònd, mer *dikzat is fibberewaori kaauwer en om dàòrom mirstenteds de kaauwste màònd van ’t jaor. En ditte jaor valt de carneval midden in die màònd! Omdè ik nie wil dè gullie mi de carneval kaauw zalt lijen, wó-j-ik jullie mi ditte stukske braailes géven. È ge’t nou leert, dan kande nog krek op tèèd ‘ew sokken vèùr de carneval klaor hebben. D’r gàò-j-in de kaauwste tèèd van ’t jaor niks bóven ’n pàòr lekker wèèrm (vèùr de Hàòrstéég: waarm) èègesgebraaide *sjette sokken àòn ‘ew vóéten en ‘nen èègesgebraaide wollen borstrok aon onder ‘ewe kiel.

Hil véúl méénsen mèènen dè sokken braaien vus te moelek is mer vruuger déénen de meskes vanaaf ’n jaor of zes al sokken braaien. Ès ge dè mi 6 jaoren al kant, kan ’t nóòt nie moelek zèèn, war.

Ge kant ’t beste beginnen mi op 2 pennen ’n klèèn lepke te braaien, van ‘ne centiméter of 10 bè 10. Ik heb hier zékers ‘n 20 oefenbraaiwèèrkskes (vèùr de Hàòrstéég: braaiwarkskes) liggen vèùr méénsen die ’t willen p’beren te leren. Dan kande mer oefenen mi-j-instéken, draoike omslaon, dèùrhaolen en af laoten gaon. Ès ge dè ammel onder de knie hèt, dan gàòme mi 4 pennen àòn de gang vèùr ‘ew sokken en kande de gróòte en de klèènen hiel leren braaien.

Dus, ès ge nog vèùr de carneval sokken wilt leren braaien, dan witte waor ge terèèchte kant.

Braailes
Óóns grutmoe braaide hil d’n dag
Op d’re snoet ‘nen breje lach
Sokken, mutsen en zó meer
’n Gaove van d’n Heer